Credit Score : आजच्या काळात क्रेडिट स्कोअर हा कोणत्याही व्यक्तीच्या आर्थिक व्यवहारातील एक महत्त्वाचा घटक बनला आहे. कर्ज घेण्यापासून ते क्रेडिट कार्ड मिळवण्यापर्यंत प्रत्येक ठिकाणी क्रेडिट स्कोअर तपासला जातो. त्यामुळेच क्रेडिट स्कोअर कमी असणाऱ्या व्यक्तींना अनेक अडचणींचा सामना करावा लागतो. अशा परिस्थितीत क्रेडिट स्कोअर का कमी होतो आणि तो कसा वाढवता येतो, याबद्दल माहिती असणे अत्यंत आवश्यक आहे.Credit Score
क्रेडिट स्कोअर म्हणजे काय?
क्रेडिट स्कोअर हे तुमच्या आर्थिक शिस्तीचे एक प्रकारे रिपोर्ट कार्डच असते. हा स्कोअर ३०० ते ९०० च्या दरम्यान असतो. तुमचा स्कोअर जितका जास्त असेल, तितकी तुमची आर्थिक शिस्त चांगली मानली जाते. बँका आणि वित्तीय संस्था कर्ज किंवा क्रेडिट कार्ड देण्यापूर्वी तुमचा क्रेडिट स्कोअर तपासतात. चांगला स्कोअर असल्यास कर्ज मिळण्याची प्रक्रिया सोपी होते.Credit Score
क्रेडिट स्कोअर कमी होण्याची मुख्य कारणे
क्रेडिट स्कोअर कमी होण्याची अनेक कारणे असू शकतात, परंतु त्यापैकी काही प्रमुख कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:
- कर्जाचे हप्ते किंवा क्रेडिट कार्ड बिल वेळेवर न भरणे: हे क्रेडिट स्कोअर कमी होण्याचे सर्वात मोठे कारण आहे. तुम्ही कर्जाचा हप्ता किंवा क्रेडिट कार्डचे बिल एक दिवस जरी उशिरा भरले, तरी त्याचा तुमच्या स्कोअरवर नकारात्मक परिणाम होतो.
- क्रेडिट कार्डची जुनी खाती बंद करणे: अनेकांना वाटते की जुने क्रेडिट कार्ड बंद केल्याने क्रेडिट स्कोअर वाढतो, पण प्रत्यक्षात तसे होत नाही. क्रेडिट कार्ड बंद केल्याने तुमची क्रेडिट मर्यादा (credit limit) कमी होते, ज्यामुळे तुमचा स्कोअर घटू शकतो.
- क्रेडिट मर्यादा जास्त वापरणे: तुम्ही तुमच्या क्रेडिट कार्डच्या मर्यादेच्या ३०% पेक्षा जास्त वापर करत असल्यास, वित्तीय संस्थांना असे वाटते की तुम्ही कर्जावर जास्त अवलंबून आहात. यामुळे तुमचा स्कोअर कमी होऊ शकतो. क्रेडिट मर्यादा ३०% पर्यंत ठेवणे नेहमीच फायदेशीर असते.
- सतत कर्जासाठी अर्ज करणे: एकाच वेळी अनेक कर्जांसाठी किंवा क्रेडिट कार्डसाठी अर्ज केल्यास तुमचा क्रेडिट स्कोअर कमी होतो. प्रत्येक अर्जावेळी बँक तुमचा स्कोअर तपासते, ज्यामुळे हा स्कोअर घटतो.Credit Score
क्रेडिट स्कोअर कसा वाढवावा?
क्रेडिट स्कोअर कमी झाल्यास निराश होण्याची गरज नाही. योग्य उपाययोजना करून तो पुन्हा वाढवता येतो.
- वेळेवर हप्ते भरा: तुमच्या कर्जाचे हप्ते (EMIs) आणि क्रेडिट कार्डची बिले वेळेवर भरणे हे सर्वात महत्त्वाचे आहे. यामुळे तुमचा क्रेडिट स्कोअर हळूहळू वाढू लागतो.
- क्रेडिट कार्डचा वापर मर्यादित ठेवा: तुमच्या क्रेडिट कार्डच्या एकूण मर्यादेपैकी फक्त ३०% पर्यंतच वापर करा. उदाहरणार्थ, जर तुमची मर्यादा १ लाख रुपये असेल, तर फक्त ३० हजार रुपयांपर्यंतच वापर करा.
- नवीन कर्जासाठी अर्ज करताना सावध रहा: तुम्हाला गरज असेल तेव्हाच नवीन कर्जासाठी किंवा क्रेडिट कार्डसाठी अर्ज करा. वारंवार अर्ज करणे टाळा.
- तुमचा क्रेडिट रिपोर्ट तपासा: वेळोवेळी तुमचा क्रेडिट रिपोर्ट तपासणे महत्त्वाचे आहे. यामुळे तुमच्या रिपोर्टमध्ये काही चुकीची माहिती असल्यास ती वेळीच दुरुस्त करता येते.
क्रेडिट स्कोअर हे तुमच्या आर्थिक आरोग्याचे लक्षण आहे. शिस्तबद्ध आर्थिक नियोजन आणि वेळेवर पेमेंट केल्यास तुमचा क्रेडिट स्कोअर नेहमी चांगला राहतो. यामुळे भविष्यात कर्ज आणि क्रेडिट कार्ड मिळवणे तुमच्यासाठी सोपे होते.Credit Score
