ration card update : देशभरातील रेशन कार्ड धारकांसाठी एक महत्त्वाची अपडेट समोर आली आहे. केंद्र सरकारने सार्वजनिक वितरण प्रणाली (PDS) अधिक पारदर्शक आणि पात्र लाभार्थ्यांसाठी सुनिश्चित करण्यासाठी मोठा निर्णय घेतला आहे. गेल्या सहा महिन्यांपासून रेशन धान्य न घेतलेल्या सुमारे १.५८ कोटी (१५.८ मिलियन) ‘सायलेंट’ किंवा निष्क्रिय रेशन कार्डांची पात्रता ऑक्टोबर २०२६ पासून तात्पुरती निष्क्रिय केली जाणार आहे.
या कार्डांमधील नावे डेटाबेसमधून लगेच काढली जाणार नाहीत. संबंधित लाभार्थ्यांना आपली पात्रता सिद्ध करण्यासाठी आणि ई-केवायसी (e-KYC) प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी तीन महिन्यांची मुदत दिली जाईल. या कालावधीत प्रक्रिया पूर्ण झाल्यास कार्ड पुन्हा सक्रिय होऊ शकते.
सायलेंट रेशन कार्ड म्हणजे काय?
सायलेंट रेशन कार्ड म्हणजे अशी कार्डे ज्यांच्या आधारे गेल्या सहा महिन्यांपासून कोणतेही धान्य किंवा इतर रेशन वस्तू घेतलेल्या नाहीत. सुधारित Targeted Public Distribution System (Control) Order नुसार अशा कार्डांना तात्पुरते निष्क्रिय करण्याची तरतूद आहे. त्यानंतर फील्ड व्हेरिफिकेशन आणि ई-केवायसी केल्यानंतरच अंतिम निर्णय घेतला जातो.
या प्रक्रियेचा उद्देश डुप्लिकेट कार्डे, मृत व्यक्तींची नावे, स्थलांतरित किंवा अपात्र लाभार्थी यांची छाननी करून खऱ्या गरजूंपर्यंत धान्य पोहोचवणे हा आहे. यापूर्वी डिजिटायझेशन, आधार सीडिंग आणि ई-केवायसीमुळे सुमारे ५.८ कोटी कार्डे सिस्टममधून काढण्यात आली होती. जुलै २०२६ अखेर ई-केवायसी पूर्णतेचा दर सुमारे ९०.६४ टक्के होता.
तुमच्या कार्डावर काय परिणाम होईल?
- ऑक्टोबरपासून संबंधित कार्डांची रेशन पात्रता तात्पुरती बंद होईल.
- तीन महिन्यांच्या आत ई-केवायसी आणि आवश्यक पडताळणी पूर्ण केल्यास कार्ड पुन्हा सुरू होईल.
- मुदतीत प्रक्रिया न केल्यास पुढील कारवाई होऊ शकते.
ही कारवाई देशभरात SMART-PDS प्रणाली अंतर्गत सुरू होत आहे. सर्व कार्डे एकाचवेळी बंद होणार नाहीत; फक्त गेल्या सहा महिन्यांपासून वापर न झालेली कार्डे लक्ष्य आहेत.
ई-केवायसी कशी पूर्ण कराल?
तुमचे रेशन कार्ड अद्याप सक्रिय आहे की नाही हे तपासण्यासाठी आणि ई-केवायसी पूर्ण करण्यासाठी स्थानिक रास्तभाव दुकान (Fair Price Shop) किंवा राज्य सरकारच्या अधिकृत अॅप/पोर्टलचा वापर करा. बहुतेक राज्यांमध्ये बायोमेट्रिक किंवा फेस ऑथेंटिकेशनद्वारे ही प्रक्रिया होते. आवश्यक कागदपत्रे (रेशन कार्ड, आधार कार्ड) सोबत घेऊन जा. प्रक्रिया पूर्णपणे मोफत आहे.
राज्यानुसार प्रक्रिया थोडी वेगळी असू शकते. काही राज्यांनी स्थानिक स्तरावर वेगळ्या मुदती किंवा विशेष शिबिरे जाहीर केली आहेत. त्यामुळे तुमच्या जिल्ह्यातील पुरवठा कार्यालयाशी किंवा अधिकृत वेबसाइटशी संपर्क साधा.
लाभार्थ्यांनी काय काळजी घ्यावी?
जर तुम्ही गेल्या काही महिन्यांपासून रेशन घेतले नसेल तर लगेच ई-केवायसी स्टेटस तपासा. स्थलांतर, आधार अपडेट किंवा तांत्रिक अडचणींमुळे काही कार्डे सायलेंट झाली असू शकतात. वेळेवर प्रक्रिया पूर्ण केल्यास अडचण टाळता येईल. सरकारचा उद्देश पात्र कुटुंबांना नियमित धान्य मिळावे आणि अपात्रांना वगळावे हा आहे.
रेशन कार्ड धारकांनी अधिकृत स्त्रोतांकडूनच माहिती घ्यावी. अफवांवर विश्वास ठेवू नका. तुमचे कार्ड तात्पुरते बंद झाले असेल तर तीन महिन्यांची मुदत वापरा आणि ई-केवायसी पूर्ण करा..
