Hawaman Andaj : मान्सून २०२६ साठी महाराष्ट्रातील शेतकरी, बागायतदार आणि सामान्य नागरिक उत्सुक आहेत. यंदा पाऊस कसा राहील? काही भागांत पावसाचा खंड पडेल का? या प्रश्नांची उत्तरे देण्यासाठी हवामान तज्ज्ञ डॉ. रामचंद्र साबळे यांनी केलेल्या अंदाजाबाबत हा सविस्तर लेख आहे.
डॉ. रामचंद्र साबळे कोण आहेत?
डॉ. रामचंद्र साबळे हे महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध हवामान तज्ज्ञ आहेत. वर्षानुवर्षे त्यांच्या अचूक हवामान अंदाजांमुळे शेतकऱ्यांमध्ये त्यांचा विश्वास आहे. त्यांच्या मते, यंदा मान्सूनची सुरुवात सामान्य राहिली तरी मध्यंतरी पावसाचा खंड पडण्याची शक्यता आहे.
२०२६ मान्सूनचा मुख्य अंदाज
डॉ. साबळे यांच्या म्हणण्यानुसार:
- जून-जुलै महिन्यात पाऊस चांगला राहण्याची शक्यता आहे.
- ऑगस्ट महिन्यात मध्यंतरी पावसाचा खंड पडू शकतो. काही भागांत १०-१५ दिवस सतत पाऊस न पडण्याची शक्यता आहे.
- सप्टेंबर मध्ये पुन्हा पावसाची सक्रियता वाढेल, पण शेवटच्या टप्प्यात तो मर्यादित राहू शकतो.
- विदर्भ, मराठवाडा आणि उत्तर महाराष्ट्र या भागांत पावसाचे वितरण असमान राहण्याची चिन्हे आहेत.
विशेषतः ज्या भागांत पाण्यावर अवलंबून शेती होते, त्या ठिकाणी या खंडाचा परिणाम जास्त होऊ शकतो.
शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाच्या सूचना
डॉ. साबळे यांनी शेतकऱ्यांना दिलेल्या काही व्यावहारिक सल्ल्या:
- पाणी व्यवस्थापन — खंड पडण्याची शक्यता लक्षात घेऊन पाण्याचे संरक्षण करा. ड्रिप इरिगेशन आणि मल्चिंगचा वापर वाढवा.
- पीक निवड — दीर्घकाळ टिकणारी पिके (जसे कपाशी, सोयाबीन) घेत असाल तर खबरदारी बाळगा. कमी कालावधीच्या पिकांना प्राधान्य द्या.
- जायकवाडी धरण — गोदावरी खोऱ्यातील शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा प्रश्न. यंदा धरण भरेल का? याबाबत साबळे यांनी सावध भूमिका घेतली आहे.
- फसल विमा — शक्यतो सर्व शेती क्षेत्र विम्याखाली आणा.
हवामान बदल आणि मान्सून
हवामान बदलामुळे मान्सून पॅटर्नमध्ये बदल होत आहेत. गेल्या काही वर्षांत पावसाचे प्रमाण आणि वितरण दोन्ही अनिश्चित झाले आहेत. यंदाही एल निनो किंवा ला निना सारख्या घटकांचा प्रभाव पडू शकतो.
डॉ. रामचंद्र साबळे यांचा अंदाज सावधगिरीचा आहे. पूर्ण मान्सून सामान्य राहू शकतो, पण मध्यंतरी खंड हा सर्वात मोठा धोका आहे. शेतकरी बंधूंनी आता पासूनच नियोजन सुरू करणे गरजेचे आहे.
