Weather Update: फेब्रुवारी महिना अर्धा संपत आला असतानाच महाराष्ट्रातील वातावरणात पुन्हा एकदा मोठे बदल पाहायला मिळत आहेत. एकीकडे थंडी काढता पाय घेत असतानाच, दुसरीकडे राज्यावर अवकाळी पावसाचे (Unseasonal Rain) ढग जमा होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. प्रसिद्ध हवामान अभ्यासक डॉ. मच्छिंद्र बांगर यांनी १४ फेब्रुवारी २०२६ रोजी राज्यासाठी महिन्याच्या उर्वरित दिवसांचा सविस्तर अंदाज व्यक्त केला आहे.
शेतकऱ्यांनी या बदलत्या हवामानानुसार आपल्या शेती कामांचे नियोजन कसे करावे? जाणून घेऊया सविस्तर.
हवामानात बदल का होत आहेत?
सध्या उत्तर भारताकडून येणारे ‘वेस्टर्न डिस्टर्बन्स’ (Western Disturbance) आणि बंगालच्या उपसागरात नव्याने तयार होणारी हवामान प्रणाली यामुळे भारतीय हवामानात उलथापालथ होत आहे. डॉ. बांगर यांच्या अंदाजानुसार, १७ फेब्रुवारीपासून बंगालच्या उपसागराच्या दक्षिण दिशेला एक वादळी सिस्टीम तयार होत आहे. याचा थेट परिणाम दक्षिण भारतासह महाराष्ट्रातील काही भागांवर होण्याची दाट शक्यता आहे.
थंडी गायब, उकाडा वाढणार
राज्यातील थंडी आता शेवटच्या टप्प्यात आहे. येत्या काही दिवसांत किमान आणि कमाल तापमानात मोठी वाढ होईल.
- २० फेब्रुवारीनंतर: महाराष्ट्रातून थंडी पूर्णपणे गायब होईल.
- सकाळचे तापमान: अनेक ठिकाणी पारा २० ते २२ अंश सेल्सिअसच्या पुढे जाण्याची शक्यता आहे.
- उष्णता वाढल्यामुळे राज्याच्या अनेक भागांत ‘उकाडा’ जाणवेल आणि जोराचे वारे किंवा वावटळींचा प्रभाव वाढू शकतो.
कुठे आणि कधी पडणार पाऊस? (Rain Forecast)
डॉ. बांगर यांनी वर्तवलेल्या अंदाजानुसार, फेब्रुवारीच्या शेवटच्या आठवड्यात तामिळनाडू, केरळ आणि आंध्र प्रदेशात पावसाचा जोर जास्त असेल. मात्र, महाराष्ट्रासाठी परिस्थिती खालीलप्रमाणे राहील:
१. १७ आणि १८ फेब्रुवारी: राज्यात मोठ्या प्रमाणावर ढगाळ वातावरण (Cloudy Weather) निर्माण होईल.
२. पावसाची शक्यता: विदर्भातील काही जिल्हे आणि मराठवाड्याच्या पूर्व पट्ट्यात हलक्या पावसाचा अंदाज आहे.
संभाव्य जिल्हे: नांदेड, लातूर, चंद्रपूर आणि गडचिरोली.
३. २४ ते २६ फेब्रुवारी: पूर्व महाराष्ट्रात या काळात हवामान काहीसे खराब राहण्याची शक्यता आहे.
टीप: संपूर्ण महाराष्ट्रात सार्वत्रिक पाऊस पडेल अशी शक्यता सध्या तरी कमी आहे, मात्र ढगाळ वातावरणामुळे पिकांवर परिणाम होऊ शकतो.
शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा सल्ला (Farmers Advisory)
बदलते हवामान आणि ढगाळ वातावरण हे रब्बी पिकांसाठी धोकादायक ठरू शकते. शेतकऱ्यांनी खालील बाबींची काळजी घ्यावी:
- रोगराईचे नियंत्रण: वाढते तापमान आणि ढगाळ हवामानामुळे पिकांवर बुरशीजन्य रोगांचा (Fungal Diseases) प्रादुर्भाव वाढू शकतो. त्यामुळे पिकांची नियमित पाहणी करून योग्य त्या बुरशीनाशकाची फवारणी करावी.
- सिंचन व्यवस्थापन: थंडी कमी होऊन उष्णता वाढल्याने पिकांना पाण्याचा ताण पडू शकतो. त्यामुळे पिकाच्या गरजेनुसार पाणी देण्याचे नियोजन करावे.
- वाऱ्यापासून संरक्षण: उन्हाच्या तडाख्यासोबतच वावटळी निर्माण होऊ शकतात. वाऱ्यामुळे उंच वाढलेली पिके (उदा. ज्वारी, मका, गहू) आडवी होणार नाहीत, याची काळजी घ्यावी.
थोडक्यात सांगायचे तर, फेब्रुवारीचा शेवटचा आठवडा हा संमिश्र हवामानाचा असणार आहे. शेतकऱ्यांनी हवामान विभागाच्या आणि तज्ञांच्या अद्ययावत माहितीच्या संपर्कात राहूनच पुढील शेतीकामांचे नियोजन करावे.
