Pithachi Girani : ग्रामीण आणि शहरी भागातील महिलांना स्वतःच्या पायावर उभे करण्यासाठी महाराष्ट्र शासन सातत्याने नवनवीन योजना राबवत असते. २०२६ मध्ये महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्यासाठी ‘मोफत पिठाची गिरणी योजना’ पुन्हा एकदा चर्चेत आली आहे. भांडवलाअभावी व्यवसाय करू न शकणाऱ्या महिलांसाठी ही योजना म्हणजे एक सुवर्णसंधीच आहे.
तुम्हीही या योजनेचा लाभ घेऊन घरबसल्या आपला छोटा उद्योग सुरू करू इच्छित असाल, तर हा लेख शेवटपर्यंत नक्की वाचा.
योजनेचा मुख्य उद्देश आणि फायदे
या योजनेचा मुख्य रोख ‘महिला सक्षमीकरण’ यावर आहे. शासनाला या योजनेतून खालील उद्दिष्टे साध्य करायची आहेत:
- घरबसल्या रोजगार: महिलांना घराबाहेर न पडता सन्मानाने पैसे कमावता येतील.
- आर्थिक स्वातंत्र्य: कुटुंबाच्या गरजांसाठी महिलांना इतरांवर अवलंबून राहावे लागणार नाही.
- वेळेची बचत: घरकाम सांभाळून महिला हा व्यवसाय सहज करू शकतात.
अनुदानाचे स्वरूप: गिरणी मोफत कशी मिळते?
या योजनेअंतर्गत लाभार्थ्यांना मिळणारे अनुदान त्यांच्या प्रवर्गानुसार (Category) ठरवले जाते:
- समाज कल्याण विभाग (१००% अनुदान): अनुसूचित जाती (SC) आणि अनुसूचित जमाती (ST) प्रवर्गातील महिलांना ही गिरणी पूर्णपणे मोफत दिली जाते.
- जिल्हा परिषद (९०% अनुदान): इतर मागासवर्गीय किंवा खुल्या प्रवर्गातील आर्थिक दुर्बल महिलांना ९०% अनुदान मिळते, तर केवळ १०% रक्कम स्वतः भरावी लागते.
पात्रता आणि अटी (Eligibility Criteria)
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्जदाराने खालील निकष पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
- अर्जदार महिला महाराष्ट्राची मूळ रहिवासी असावी.
- वयोमर्यादा १८ ते ६० वर्षांच्या दरम्यान असावी.
- कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न १.२० लाखांपेक्षा जास्त नसावे.
- अर्जदार महिलेचे कुटुंब दारिद्र्यरेषेखालील (BPL) असल्यास प्राधान्य दिले जाते.
- कुटुंबातील कोणत्याही सदस्याने यापूर्वी अशा शासकीय योजनेचा लाभ घेतलेला नसावा.
आवश्यक कागदपत्रांची यादी (Checklist)
अर्ज करण्यापूर्वी खालील कागदपत्रे तयार ठेवा, जेणेकरून तुमचा अर्ज फेटाळला जाणार नाही:
- आधार कार्ड (अपडेटेड).
- उत्पन्नाचा दाखला (तहसीलदारांचा अधिकृत दाखला).
- रहिवासी दाखला किंवा वीज बिल.
- जातीचा दाखला (आरक्षित प्रवर्गासाठी).
- बँक पासबुक (आधार लिंक असलेले).
- पासपोर्ट साईज फोटो.
- कोटेशन: अधिकृत दुकानातून घेतलेले पिठाच्या गिरणीचे दरपत्रक.
अर्ज करण्याची प्रक्रिया: स्टेप-बाय-स्टेप
ही योजना प्रामुख्याने जिल्हा परिषद (ZP) आणि पंचायत समिती स्तरावर राबवली जाते.
ऑफलाईन पद्धत:
- तुमच्या जवळच्या पंचायत समितीच्या ‘समाज कल्याण’ किंवा ‘महिला व बालकल्याण’ विभागात जा.
- ‘मोफत पिठाची गिरणी’ योजनेचा अर्ज घ्या.
- माहिती अचूक भरून सर्व कागदपत्रे जोडा.
- अर्ज जमा करून त्याची पोच पावती जपून ठेवा.
ऑनलाईन पद्धत:
काही जिल्ह्यांमध्ये जिल्हा परिषदेच्या अधिकृत संकेतस्थळावर (ZP Website) ऑनलाईन फॉर्म उपलब्ध असतात. तिथे ‘योजना’ विभागात जाऊन तुम्ही ‘पिठाची गिरणी’ निवडू शकता.
पिठाची गिरणी व्यवसायातून किती कमाई होईल?
पीठ दळणे ही प्रत्येक घराची रोजची गरज आहे. त्यामुळे हा व्यवसाय वर्षभर चालतो. जर तुम्ही दिवसाला ४ ते ५ तास काम केले, तर महिन्याला साधारण ५,००० ते ८,००० रुपयांपर्यंत घरबसल्या उत्पन्न मिळवू शकता.
महत्त्वाचा सल्ला
सरकारी योजनांचे अर्ज मर्यादित काळासाठी असतात. त्यामुळे तुमच्या जवळच्या ग्रामपंचायतीमध्ये किंवा पंचायत समितीमध्ये आजच विचारणा करा. स्वतः सक्षम व्हा आणि इतर महिलांनाही या योजनेबद्दल माहिती देऊन मदत करा!
